یکشنبه , ۱۶ بهمن ۱۴۰۱
تفاوت مسئولیت و وظیفه چیست؟ - دکتر حسام فیروزی

تفاوت وظیفه و مسئولیت چیست؟ – دکتر حسام فیروزی

«وظیفه» و «مسؤلیت» دو مقوله متفاوتند. این تفاوت از آن جایی خود را آشکار می‌سازد که بدانیم انسان موجودیست مختار و ظاهرا تنها موجود این کره خاکی است که «حق انتخاب» دارد و این موجود، در پی داشتن چنین حقی است که مسئول رفتارهای انتخاب شده خود به حساب می آید. این در حالی است که دیگر موجودات به دلیل نداشتن این حق، «مسولیتی» بر دوش نداشته و تنها بر حسب «وظیفه» عمل می‌کنند. البته باید این را بدانیم که مسئولیت، میوه درخت «بلوغ» است که انسان نا بالغ قابلیت دسترسی به آن را ندارد.

برای درک بهتراین موضوع میتوانیم اینگونه بیان کنیم که :

هسته «مسولیت» – به عنوان میوه درخت بلوغ – «اختیار» است در حالی که هسته درونی «وظیفه» را «جبر» تشکیل می‌دهد.

و اما مقوله «جبر» و «اختیار» که قُدما بحث‌های بسیاری بر سر آن داشته‌اند و امروز به واسطه دستیابی بیشتر برعلوم، اغلب اندیشمندان این حوزه بر این باورند که بالغ بر ۹۵ درصد از زندگی ما انسان‌ها بر پایه «جبر» استوار است. از جبر بیولوژیک که شامل ژن‌ها می‌باشد گرفته تا جبر جغرافیایی وتاریخی و…، وتنها  ۵درصد از زندگی ما را «اختیار» شامل می‌شود و برای در اختیار داشتن آن ۵ درصد، انسان می‌بایست بر سکوی بلوغ روانی ایستاده باشد، در غیر این صورت مسیر زندگی او را «جبر» تعیین خواهد کرد.

ممکن است با یک نگاه سطحی، ۵ درصد، عدد قابل توجهی به نظر نرسد ولی درست به مانند خودرو، که چرخ ها، موتور و مابقی اجزایش بطور مستقیم در دست ما قرار ندارد و تنها با ۵ درصد ابزار در اختیار یعنی گاز و کلاچ و ترمز و دنده، به طور غیر مستقیم قادر به هدایت تمام آن می‌شویم، با در اختیار گرفتن آن ۵ درصد از روانمان نیز خواهیم توانست مسیر زندگی خود را آگاهانه و با اختیار هدایت کنیم.

اگر چه ایستادن بر سکوی بلوغ روانی مستلزم گذار از مسیری سخت و پُر پیچ و خم است ولی حض رسیدن، آن قَدَر باشکوه و لذت بخش است که سختی راه را همچون قندی در لیوان چای، در خود حل خواهد کرد.

ولی متاسفانه به دلایل بسیاری از جمله عدم اعتماد به نفس و عزت نفس کافی که در این مقوله مجال رسیدن به آن نیست، نگرش غالب در جوامع رشد نایافته این است که سرنوشت انسان سراسر جبر است و بس.

در پی چنین نگرشی، افراد این جوامع به همان دلایل ذکر شده از زیر بار مسولیت شانه خالی کرده و خود را موظف به انجام رفتارهایی می دانند که جامعه بر آنها تحمیل کرده است.

اگر چه به ظاهر، نداشتن مسولیت، بار زندگی کردن انسان را سبک‌تر می‌نمایاند ولی «ترس» ناشی از نداشتن «اختیار»، باری به مراتب سنگین تر از مسولیت بر دوش ما می‌گذارد تا جایی که این سنگینی باعث توقف در رشد و پیشرفت فرد و جامعه می‌شود.

همانگونه که گفته شد در این نوع جوامع، که متاسفانه جامعه ما ایرانیان را نیز شامل می‌شود فرهنگ «وظیفه» مداری غالب شده و دیگر فرد در هر رده و نقشی، احساس می‌کند به اجبار، موظف به انجام «وظیفه» است بدون اینکه برای خود حق «اختیار» در نظر بگیرد.

نکته جالب اینجاست که بدانیم ما انسان‌ها در مقابل انجام اموری که در آن از خود اختیاری نداریم، نوعی مقاومت از خود نشان میدهیم و انجام اینگونه کارها در ما تولید خشم می کند و تولید خشم از انجام کاری طبیعتا باعث پایین آمدن کیفیت خواهد شد و در در نبود کیفیت، رشد و پیشرفت حاصل نخواهد شد.

همان‌گونه که می‌دانید، در دنیایی که ما در آن زیست می‌کنیم قوانین زیادی حاکم است و شاید بتوان یکی از آن قوانین را اینگونه بیان کرد که؛

«دنیا بر روی ما تاثیر می‌گذارد ولی تعیین نمی‌کند»

بدین معنی که عموما موقعیت و شرایط توسط دنیا طراحی میشود (جبر) ولی انتخاب رفتار ما در آن موقعیت و شرایط به دست دنیا نیست و این ما هستیم که «انتخاب» می‌کنیم در شرایط بوجود آمده چه رفتاری را انتخاب کنیم.

بعنوان مثال این دنیاست که طراحی کرده است که فردی در محیطی ناسالم با فقر و از پدر و مادری غیر مسوول و ناکارآمد به دنیا بیاید و کودکی خود را سپری کند ولی آن فرد تعیین کننده نوع و شیوه زندگی خود (در جهت مثبت یا منفی) خواهد بود و معمولا هر یک از ما قادریم بعنوان نمونه افراد زیادی را از این حیث مثال بزنیم.

مثال دیگری که می‌توان برای فهم بهتر مقوله انتخاب ذکر کرد، قانون چراغ قرمز است.

چراغ قرمز به گونه ای ظراحی شده که به ما این اختیار را می‌دهد که انتخاب کنیم از چراغ قرمز رد شویم و خودروی ما توقیف یا جریمه شود یا پشت آن بایستیم و جریمه نشویم. در این خصوص اگر دقت کنیم در می‌یابیم که پلیس ما را جریمه نمی‌کند، این ما هستیم که انتخاب می‌کنیم که توسط پلیس جریمه شویم.

اگر توجه کنیم می‌بینیم اکثر ما در جامعه ایران از ایستادن پشت چراغ قرمز بیزاریم و اغلب با قرمز شدن چراغ ناراحتی و خشم خود را با شیوه‌های مختلفی نشان می‌دهیم ( یا زمانی که توسط پلیس جریمه می شویم). این گونه خشم ها، ناشی از همان نگرش است که رعایت کردن قانون را وظیفه میداند نه انتخاب.

حال اگر ایستادن پشت چراغ قرمز را رفتاری بدانیم که خودمان انتخاب کرده‌ایم، خشمی در پی آن حاصل نخواهد شد یا اگر بدانیم که انتخاب عمل خلاف قانون انتخاب خود من بوده، از پلیس نیز رنجیده نخواهیم شد.

همین کار را میتوان از سنین پایین با کودک انجام داد. بدین شکل که به اوحق انتخاب دهیم و در پی آن کودک را مسوول انتخاب رفتارش قلمداد می‌کنیم.

مثلا؛ تو میتوانی انتخاب کنی که تکالیفت و انجام بدی، بعد تلویون ببینی یا تکالیف و انجام ندی و انتخاب کنی که تلوزیون نبینی . کدام یکی و انتخاب میکنی؟

میتونی اتاقت و مرتب کنی و انتخاب کنی بعدش با هم بریم پارک یا انتخاب کنی مرتب نکنی و پارک هم نری. کدام یکی و انتخاب میکنی؟

در واقع با دادن حق انتخاب هم این مقوله مهم را به او آموزش می‌دهید و او می آموزد که حق انتخاب دارد و هم از اینکه توانسته با انتخاب خودش به خواسته‌اش برسد در خود اعتماد به نفس بیشتری تجربه می‌کند و سود دیگر این تکنیک برای والدین هم این است که کودک دیگر نمی‌تواند آنها را به بد بودن متهم کند چرا که می‌توانید به او بگویید خودت انتخاب کردی که پارک نروی و من در نرفتن تو به پارک نقشی ندارم.

متاسفانه در گذشته پدران و مادران ما حق انتخاب را از ما سلب می‌کردند و می‌گفتند:

«من به تو اجازه نمیدهم که تلوزیون ببینی یا بازی کنی.»

زمانی که گفته می‌شود که «من اجازه نمیدم» این خشم از والد به وجود می‌آید ولی وقتی کودک بداند که این انتخاب خود اوست ابتدا خودش را منشا اثر می‌داند و اعتماد به نفس و عزت نفس او بالا میرود چون میداند که خودش این را انتخاب کرده است.

یا در قانون دادن ستاره‌ها و جدول تربیتی نیز کودک خودش انتخاب می‌کند که در اِزای انجام یک سری کار که والدین از او می‌خواهند، ستاره بگیرد و از طریق آوردن این امتیاز ها به خواسته‌هایش برسد.(کودک منشا اثر می‌شود)

لازم میدانم در پایان توجه مان به عنوان والد کودک به این نکته مهم جلب کنیم که قرار است کودکمان را برای زیستن در دنیایی آماده کنیم که برای کنار آمدن با قوانینش نیازمند مهارت‌هایی هستند که در کودکی توسط ما می‌آموزد. در واقع ما با این کار کوک‌مان را برای دنیای واقعی که قانونش بر مبنای انتخاب است و برای رسیدن به خواسته‌ها نیازمند تلاش است، آماده می‌کنیم.

به امید رسیدن به ایرانی با مردمان مسئول

دکتر حسام فیروزی

تهران – فروردین ۱۳۹۷ خورشیدی

 

فایل صوتی این مقاله را دانلود کنید
آدرس کوتاه این مطلب:

همچنین ببینید

مرگ بعنوان زبان ارتباط با زندگی نیازمند آموختن است.

مرگ بعنوان مهمترین و بزرگترین رویداد زندگی هر انسانی در چنان ابهامی قرار گرفته و …

۴۹ نظر

  1. Our team brings senior leadership expertise to your project canadian pharmacy cialis

  2. A man s inability to satisfy his partner A short duration of erection Erectile dysfunction The absence of exciting and memorable orgasm Reduced potency Prolonged sexual weakness is cialis generic

  3. There are increasing experimental data that increased concentrations of NO and cGMP have an antifibrotic effect on tissues including the tunica albuginea and corporal tissue, supporting a role for tadalafil to halt the pathophysiologic role of CVOD in post-prostate cancer treatment ED does priligy work AUTHOR CONTRIBUTIONS

  4. Keep ALYQ and all medicines out of the reach of children priligy india A Few Caveats

  5. Having said that, I think we really owe it to the OG of rainbow sex toys the Rainbow Amor buy cialis online forum

  6. clomid for low testosterone Effect of clomiphene on release of prolactin induced by mechanical breast emptying in women post partum.

  7. From February to June in 2017, we have applied long-acting FSH in PPOS with MPA followed by embryo vitrification in 45 normal or high responders. how to lose weight on tamoxifen Tell the doctor if you have any side effect that bothers you or that does not go away.

  8. side effects doxycycline hyclate Based on the American College of Chest Physicians diagnosis and management of lung cancer clinical practice guidelines, intrapleural Etidoxina is effective and recommended in the management of recurrent, symptomatic, malignant pleural effusions.

  9. doxycycline and ibuprofen A relatively common prescribing complaint I see relates to patients concerned they were not warned of the risk of serotonin syndrome, or that they experienced serotonin syndrome, usually secondary to co- prescribing of two serotonergic agents.

  10. New research shows that women with inflammatory bowel disease should continue to take medications that prevent flare ups of the disease during pregnancy lasix iv push

  11. For questions regarding the content of this activity, contact the accredited provider for this CME CE activity noted above how does lasix work

  12. In fact, much of the weight gains you can get from the use of Dbol is due to water retention stromectol for sale online

  13. I take birth control pills so I m wondering if I stop them I m 47 if this area will correct itself cronadyn vs priligy

  14. best place to buy cialis online reviews colchicine ashwagandha ksm 66 dosage reddit Assad s opponents criticise the United States and its alliesfor the focus on chemical weapons, which account for a verysmall number of the more than 100, 000 dead in the war, and ofabandoning them to face a deadly, Russian armed enemy

  15. tamoxifen pregnant mice Budwig s protocol I too was very skeptical, until I tried it

  16. tamoxifen buy online The police station and tamara do cali bars have cbd gummies judge cbd the law court in Nice City have just been constructed

  17. buy clomid online The ovaries produce less estrogen after menopause

  18. Cite this Alcohol, Smoking Affect Adherence to Tamoxifen Medscape Aug 23, 2011 stromectol rezeptfrei

  19. Therefore, a liquid chromatography tandem mass spectrometry method to determine the plasma concentrations of tamoxifen, anastrozole, and letrozole has been developed and fully validated according to guidelines for clinical and forensic toxicology stromectol sales

  20. what is clomid primidone will decrease the level or effect of ribociclib by affecting hepatic intestinal enzyme CYP3A4 metabolism

  21. Serious Use Alternative 1 phenelzine increases toxicity of codeine by unknown mechanism doxycycline cat

  22. ۵mL Intracavitary; Intravenous; Intravesical Hikma Pharmaceuticals USA Inc lasix tablet

  23. Luminal Breast Cancer Risk of Recurrence and Tumor Associated Immune Suppression how fast does lasix work

  24. buy cialis online prescription I don t know if I will continue or quit I meet with my oncologist in January for my 3 year review

  25. Only go to 40mg per day proscar shopping Glenn, Nigel Gupta, Jerry H

  26. The response to the noxious mechanical stimulus was evaluated at day 21 by the paw pressure test viagra refractory period The client should fast for 8 to 12 hours before the test, depending on physician instructions

  27. How is PSP different from Parkinson s disease priligy dapoxetina 30mg nos eua It is time to introduce fluid stewardship in your ICU

  28. Most importantly, pharmacological blockade of swelling activated taurine efflux by tamoxifen or NPPB caused proliferating cervical cancer cells to arrest in G0 G1, suggesting that the activity of this efflux was associated with G1 S checkpoint progression buy z pak about 10 nm to about 200 nm

  29. progestogen beclomethasone dipropionate neomycin sulphate and clotrimazole ear drops The capture of Soldado means Spurs have broken their transfer record twice in four weeks, with Paulinho s 17m arrival last month topping the 16m fee the club paid for Luka Modric in 2008 viagra vs cialis On the couch across from me, an anguished looking 32 year old fisherman Гў the resident expert on making bombs with blastfishing dynamite to attack army checkpoints during TripoliГў s struggle Гў finally spoke up

  30. In combination therapy, synergy is said to occur when the combined effect is greater than the sum of the individual effects order cialis

  31. A О»۶ LC cDNA was generated by reverse transcription from RNA prepared from bone marrow collected from patient AL080 GenBank sequence no risks of taking clomid when you already ovulate Phone wherever you should avoid

  32. Appropriate changes in antibiotic therapy can be made following the results of initial cultures clomid vs femara

  33. erythromycin base will increase the level or effect of efavirenz by affecting hepatic intestinal enzyme CYP3A4 metabolism accutane overnight Some plastic surgeons think you can get better cosmetic results when implant reconstruction is done at the same time as the mastectomy

  34. The results fall short of an immediate cancer cure, but they are encouraging, medical professionals say can a woman take a male viagra

  35. Cardiovascular disease CVD is the leading cause of death in women valtrex for dogs

  36. Hydrocodone Solution, N 35 Following Oral Administration finpecia from india online

  37. Active inflammatory bowel disease is a contraindication to pelvic radiation although there are some reports of patients who have tolerated it ivermectin tablets buy

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Button

آژانس دیجیتال مارکتینگ لوبیا