سوگیری‌های شناختی: اعتماد به نفس کاذب

سوگیری‌های شناختی: اعتماد به نفس کاذب

اعتماد به نفس کاذب (Overconfidence effect) نوعی سوگیری شناختی است که اطمینان فرد به داوری‌هایش فراتر از دقت عینی آن داوری‌ها است. برخی افراد بیش از اندازه به توانایی‌هاشان اطمینان دارند و ریسک‌های بزرگ‌تری را در زندگی روزمره می‌پذیرند. تحقیقات نشان می‌دهد اعتماد به نفس کاذب در میان نخبگان پدیده‌ای شایع است زیرا بیشترشان به غلط گمان می‌برند که همیشه حق با آنهاست.

افراد در اثر اعتماد به نفس کاذب مسائل اخلاقی را ممکن است دست کم بگیرند. وقتی پای داوری اخلاقی به میان می‌آید، بیشتر مردم گمان می‌کنند از دیگران اخلاقی‌تر عمل می‌کنند. نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد که بیش از نیمی از افراد خود را به لحاظ اخلاقی در ده درصد بالای جامعه می‌دانند. خیلی‌ها به سادگی گمان می‌کنند آدم‌های خیلی خوبی هستند و در هر چالش اخلاقی کار درست را انجام می‌دهند. مطالعات نشان می‌دهند در اثر اعتماد به نفس کاذب خیلی‌ها در این باره که چقدر به نیازمندان کمک می‌کنند یا چقدر برای فعالیت‌های خیرخواهانه و داوطلبانه وقت می‌گذارند اغراق کنند.

اعتماد به نفس بیش از اندازه می‌تواند سبب شود فرد بدون تأمل کاری را انجام دهد و این درست جایی است که احتمال سر زدن عمل غیراخلاقی بسیار بالاست.

به باور دانیل کانمَن، دانشمند برجسته علوم شناختی، اعتماد به نفس کاذب خطیرترین سوگیری شناختی است. یک دلیلش این است که قوه داوری انسان در مقابل این سوگیری بسیار آسیب‌پذیر است. نتایج یک پژوهش مفصل در ایالات متحده حاکی است که ۹۳ درصد افراد بر این باورند که کیفیت رانندگی‌شان از میانگین جامعه بالاتر است در حالی که این قضیه به لحاظ آماری غیر ممکن است.

دلیل دیگر این است که اعتماد به نفس کاذب به راحتی راه را برای خطاهای شناختی دیگر هموار می‌کند. به بیان دیگر اعتماد بیش از حد به خودمان و داوری‎هایمان باعث می‌شود که خود را عاری از خطا بدانیم. در چنین شرایطی فرد به راحتی در دام انواع سوگیری‌های شناختی می‌افتد.

در اثر اعتماد به نفس کاذب برخی از مهم‌ترین فجایع انسانی رخ داده است؛ غرق شدن تایتانیک، فاجعه اتمی چرنوبیل، نابودی فضاپیماهای کلمبیا و چَلنجِر و لکه نفتی خلیج مکزیک در سال ۲۰۱۰.

اعتماد به نفس کاذب

خود را خیلی دست بالا گرفتن، به شکل‌های مختلف ظاهر می‌شود، گاهی فرد الکی گمان می‌کند بر اوضاع مسلط است در حالی که مدت‌هاست کنترل اوضاع از دستش خارج شده. اعتماد به نفس کاذب باعث اشتباه محاسبه در برنامه‌ریزی می‌شود. فرد بهره‌وری خویش را دست بالا می‌گیرد، در محاسبه مدت زمان مورد نیاز دچار خطا می‎‌شود و پایان کار به تأخیر می‌افتد.

اعتماد به نفس کاذب چنان می‌تواند رشد کند که فرد همه تصمیمات را بر اساس نظرات خودش بگیرد و هیچ توجهی به واقعیت‌ها و مشورت‌های کارشناسان نکند. فرض کنید در بازار بورس چند سهم عمده خریده‌اید که چند سال است حسابی سود می‌دهد. این می‌تواند اطمینان خاطرتان را چنان بالا ببرد که گمان کنید هر سهمی که شما دست رویش بگذارید طلا می‌شود. در این‌گونه مواقع فرد فقط بر اساس آنچه به دلش می‌نشیند عمل می‌کند نه آنچه واقعاً دارد اتفاق می‌افتد.

بیشتر افراد گمان می‌کنند از دیگران باهوش‌تر، صادق‌تر، بهره‌ورتر و اخلاقی‌ترند. واقعیت این است که بیشتر افراد کمابیش در یک حد هستند. فرد در اثر اعتماد به نفس کاذب انتظاراتی غیرواقعی پیدا می‌کند و در نتیجه در برابر شکست و ناامیدی آسیب‌پذیر می‌شود.

با پنج مثال فرضی اثر اعتماد به نفس کاذب را در مناسبت‌های مختلف بیشتر بررسی کنیم.

مثال یک: سامان گمان می‌کند مسیریابِ خیلی خوبی است. چنان به خودش مطمئن است که هیچ‌گاه از نقشه استفاده نمی‌کند. او به سفری طولانی می‌رود و گم می‌شود، به جای اینکه از دیگران مسیر را بپرسد یا از نقشه استفاده کند، صدها کیلومتر راه اضافه را با ماشین طی می‌کند.

مثال دو: فرزاد خود را خیلی باهوش می‌پندارد و برای امتحانی مهم به اندازه کافی مطالعه نمی‌کند و بر خلاف انتظار خودش یکی از پایین‌ترین نمرات کلاس را کسب می‌کند.

مثال سه: قاسم گمان می‌کند همسرش هیچگاه او را ترک نمی‌کند چرا که کشته مرده اوست. او آن قدر از همسرش سوءاستفاده می‌کند که ناچار می‌شود او را ترک کند.

مثال چهار: نیلوفر قصد ادامه تحصیل دارد و گمان می‌کند تنها دانشگاهی که شایسته اوست هاروارد است و فقط برای ورود به هاروارد تقاضا می‌دهد. شش ماه بعد او از هاروارد پذیرش نمی‌گیرد و یک سال شانس ادامه تحصیل در دانشگاه‌های دیگر را از دست می‌دهد.

مثال پنج: هلیا نامزد انتخابات رئیس جمهوری است و چنان به پیروزی خود اطمینان دارد که از دیدار مستقیم با شهروندان مناطق مختلف خودداری می‌کند. هفته بعد او انتخابات را به رقیبش واگذار می‌کند.

راهکارهای فراوانی هستند که با به کارگیری‌شان می‌توان اثر اعتماد به نفس کاذب را به حداقل رساند؛ در زندگی روزمره به واقعیت‌های عینی همیشه توجه کنیم. با خودمان صادق باشیم. به انتقاد دیگران بویژه افراد مورد اعتماد با صبر و حوصله گوش دهیم. از مقایسه خودمان با دیگران خودداری کنیم. در پایبندی به تعهد جدی باشیم و وقتی کاری را قبول می‌کنیم در محاسبه انرژی و زمانی که باید صرف کنیم واقع‌گرا باشیم.

هر چند راهکارهای فوق در به پایین رساندن اثر اعتماد به نفس کاذب نقش دارند اما نباید فراموش کرد تا این راهکارها بدل به عادت نشوند نمی‌توان از شر اعتماد به نفس کاذب در امان ماند.

photo from: hicaterpillar.com

منبع: بی بی سی

آدرس کوتاه این مطلب:

همچنین ببینید

سوگیری‌های شناختی: نقطه کور تعصب

سوگیری‌های شناختی: نقطه کور تعصب نقطه کور تعصب (Bias blind spot) یک سوگیری شناختی است …

۲۸ نظر

  1. Single doses up to 500 mg have been given to healthy male subjects, and multiple daily doses up to 100 mg have been given to male patients with erectile dysfunction purchase cialis online

  2. buy cialis uk The generic version, on the other hand, averages 100 for a 30-day supply, or 3

  3. A cohesive payment strategy can provide a powerful edge in the competition for attracting and retaining patients can i buy priligy in mexico

  4. Does that overnight delivery viagra mean canada s counter-terrorism policy contains fatal flaws priligy precio

  5. All statistical analyses were carried out by using IBM SPSS ver cheap cialis online canadian pharmacy Take this medication by mouth, with or without food, as directed by your doctor

  6. Because of its effects on blood flow to your penis, Cialis has a positive effect on your erections, as well as your general sexual function purchase cialis Besides the quality of sexual intercourse, these results showed an improvement of sexuality in the broadest sense

  7. I ve heard success stories though and was curious to see what the majority would have to say on this thread. fastest way to get clomid pct Data on the effect of metformin on anthropometric outcomes were only available for the comparison between metformin and placebo.

  8. nolvadex gynecomastia Cookie information is stored in your browser and performs functions such as recognising you when you return to our website and helping our team to understand which sections of the website you find most interesting and useful.

  9. doxycycline genital infection I have also bought small round wooden balls to replace the eggs as some suggested but again, am too nervous to touch them.

  10. How To Increase The Thickness Of Your Penis Naturally lasix im

  11. lasix for pneumonia Thromboembolic Effects of Tadex tamoxifen citrate

  12. The median age of women at the time of breast cancer diagnosis is 61 years tadalista vs cialis Jonat W, Howell A, Blomqvist C, et al 1996 A randomized trial comparing two doses of the new selective aromatase inhibitor anastrozole Arimidex with megestrol acetate in postmenopausal patients with advanced breast cancer

  13. ۲۲ Because of tamoxifen equivalence with AI therapy in that setting and the occasional failure to achieve menopausal status with ovarian suppression, the Update Committee strongly recommends tamoxifen as primary adjuvant endocrine therapy for all pre or perimenopausal women and women with treatment induced amenorrhea tab stromectol And I m not a pessimistic person, you know

  14. Fasting hyperglycemia A concentration of blood glucose 130 mg dL or more after fasting for at least 8 hours stromectol para que sirve

  15. I agree with this, but I know more that there is no industrial power in this world, and the output of steel is low how to take priligy

  16. Upon activation, the complex enables the cleavage and maturation of key proinflammatory proteins, IL 1ОІ and IL 18, initiates pyroptosis, and provides a link between innate and adaptive immunity 9, 10 priligy 30mg Moreover, the isoflavone diet increased the ratio of 2 hydroxyestrone to 16О± hydroxyestrone and decreased in the ratio of genotoxic estrogens to total estrogens Xu et al

  17. To prepare L1 synchronized animals, eggs purified by dissolving gravid animals in NaOH buffered bleach were collected and incubated for 20h in M9 buffer for hatching tamoxifen breast cancer Therefore, the therapeutic strategies currently available in the clinical treatment of leukemias and MDS include agents that induce differentiation of hematopoietic precursors Harrison Kim et al

  18. MiR 211 overexpressing promoted cell invasion and inhibited tumor growth in vitro and in vivo Supplementary Fig buy ivermectin 12 mg online haldol clobetasol propionate and fusidic acid cream uses in hindi Meanwhile, four members of Pakistan s armed forces transporting rations to earthquake victims were shot to death by militants Saturday, the Pakistani military reported

  19. otc provera clomid Early reports of funduscopic abnormalities have sparked investigation of the potential risk factors that contribute to ocular involvement in patients exposed to ZIKV, which is the subject of this cross sectional study

  20. KEYNOTE 181 Pembrolizumab vs Chemotherapy in Second Line Treatment of Advanced Esophageal Cancer lasix drug class

  21. buy doxycycline on line Community dwelling men on dna damage from the dosage of urinary zuclomiphene on lens culinaris, myers jb

  22. lasix side effects in dogs The world s largest ebookstore and national professional accounting club offers accounting club the web, or questions

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Button

آژانس دیجیتال مارکتینگ لوبیا